تبلیغات تبلیغات |
مازندرانی(نکایی) ریکا مازندران قطعه ای از بهشت روی زمین
| ||
|
موسیقی محلی مازندران مطالعات انجام شده نشان می دهد که موسیقی محلی مازندران از پتانسیل های قابل توجهی برخوردار است و ملودی های آن از زندگی و معیشت ویژه ی جنگل، دریا و برداشت محصولات زراعی و رمه گردانی تاثیر گرفته است. ترانه های محلی مازندرانی نیز از غنای قابل توجهی برخوردارند. برخی از این ترانه ها همراه با آهنگهای محلی و برخی همراه با رقصهای محلی اجرا می شوند. گستره موسیقی مازندران افزون بر استان مازندران تا حوزه های استان سمنان، دامغان و استان گلستان نیز می رسد. معروفترین رقص مازندرانی رقص قاسم آبادی است که در استان گیلان نیز رواج دارد. رقص چوب مردان، چکه سماع و دستمال سماع نیز جالب توجه است. در زیر موسیقی مناطق مختلف مازندران نام برده می شود: موسیقی اصیل تبری (مربوط به كوهستانها و جلگههای مركزی مازندران) موسیقی علی آباد كتول (مربوط به بلوك استرآباد قدیم به مركزیت پیچك محله) موسیقی گداری (به مركزیت بهشهر) موسیقی خنیایی شرق استان (مربوط به جلگههای شرق مازندران از كردكوی تا میاندرود ساری) موسیقی غرب مازندران (از دو سوی رودخانه چالوس تا دوسوی رودخانه نشتا) مطلب در مورد موسیقی،آواها،نواها،آوازها و سازهای مازندرانی فراوان است که در بحث تخصصی موسیقی مازندرانی جای می گیرد و ما در اینجا فقط به معرفی کلی از موسیقی محلی می پردازیم که مطالب مورد استفاده مسافر و گردشگر قرار گیرد.در زیر به معرفی موسیقی مناطق مرکزی مازندران می پردازیم. موسیقی مركزی مازندران: موسیقی مناطق مركزی مازندران كه تقریبا خاستگاه اصلی كلیه نغمات، آواها و نواهای پنجگانه زبان تبری به شمار میآید در همه نواحی كوهستانی از هزار جریب تا كوهستانهای كجور و محال ثلاث ودر نواحی جلگهای از میاندرود تا شرق رودخانه چالوس عمومیت و كاربرد دارد. این موسیقی از یك سو بر پایه دو مقام آوازی پراهمیت منطقه یعنی تبری و كتولی بنا شد و از سوی دیگر برمحور دهها قطعه و تكّه سازی چوپانی منطقه شكل گرفته و گسترش یافت. دو مقام كتولی و تبری رفته رفته به موسیقی سازی منطقه راه یافتند و بر غنا و تنوع آن افزودند. مقام تبری با استفاده از اشعار منسوب به امیر پازواری هم در بخش سازی و هم در بخش آوازی به امیری شهرت یافت. كتولی نیز تحت تاثیر موسیقی سایر مناطق واقوام، حالات مختلفی یافت كه اصلیترین و كهنترین آنها كتولی رایج در مناطق مركزی است. علاوه بر این شبه مقاماتی آوازی همچون چاروداری حال و منظومههای متعددی همچون طالبا اركان و اساس موسیقی این منطقه را تشكیل میدهند.با الهام از مقامات و منظومههای مورد بحث، آواهای دیگری با عنوان سوتها بروز یافتند كه میتوان آنها را از نظر ساختاری در چارچوب ریزمقامات مورد بررسی قرار داد. این مجموعه در كناره گهره سری ها یا لالایی ها، نواجش ها، موری و ریزمقامات یا كیجاجان ها كلّیات موسیقی آواز مناطق مركزی مازندران را تشكیل میدهند. مایگی آواهای مازندرانی در شور و دشتی است و آن دسته از مقامات و ریزمقامات آوازی یا سازی كه یا مایههایی جدا از مایگی فوق ملاحظه میشوند. از موسیقی سایر مناطق و یا اقوام الهام یافته و به موسیقی منطقه پیوستهاند. موسیقی سازی نیز در این منطقه بسیار متنوع است و پرتعداد است.اصلیترین و قدیمترین بخش از این موسیقی شامل تعدادی از قطعات سازی است كه به شیوههای زندگی دامی كهن اختصاص دارد. هر چند در حال حاضر جنبههای كاربردی این تكّهها از میان رفته است ولی همچنان در نوای ساز (چوپانان) و یا نوازندگان جاری است. از اصلیترین این تكّهها باید از كمرسری، تریكهسری، كردحال یا چپون حال، میش حال، بورسری، دشتی حال، ولگ سری، سنگین سما نام برد كه توسط لله وا یا نی چوپانی مازندران نواخته میشوند. بخش دیگری از موسیقی سازی این منطقه را باید به موسیقی مراسم و آیینها جستجو كرد كه توسط سرنا نواخته میشود. شاخصترین این تكّهها كه در عروسی، جشنها و اعیاد مورد استفاده قرار میگرفتهاند، جلوداری، ورساقی، آروس یار، گورگه، روونی، جلیت، تركمونی، حناسری، كلنج زر، درون، آروس كفا، پیشنوازی نام دارند. برخی از این تكّهها مانند آروس یار و جلوداری بعدها به قطعات للهوا پیوسته و توسط این ساز نواخته شدند. علاوه بر این آنچنان كه پیشتر اشاره شد بسیاری از مقامات و منظومههای آوازی همچون تبری(امیری)، كتولی، طالبا، نجما، حقانی به موسیقی سازی الحاق یافته و به جمع قطعات لله وا و كمانچه افزوده شدند. نتیجه اینكه ریزمقامات یا ترانههای مازندرانی بر اساس مقامات آوازی و سازی این منطقه پدید آمدند. طبقه بندی: موسیقی محلی مازندران، [ 1391/04/16 ] [ 09:38 ] [ مهدی درخشانی منصورکوهی ]
|
| |